De temperatuur in een aquarium kan in de zomer flink oplopen. Door de warmte van de lampen ligt de temperatuur in het aquarium vaak zelfs nog hoger dan de kamertemperatuur. Niet echt bevorderlijk voor de gezondheid van je vissen en hoewel planten het meestal wel een paar dagen volhouden, kan te warm water ook hier fataal blijken. Dit uit zich meestal in uitval van blad. Vissen en planten kunnen zich namelijk niet aanpassen aan de watertemperatuur.

en hoge temperatuur en vissen aan de oppervlakte is een indicatie dat het aquarium gekoeld moet worden

Daarnaast bevat warm water minder zuurstof dan koeler water; als je je vissen aan het wateroppervlak naar lucht ziet happen is dat een goede indicatie dat het ze te warm begint te worden. Tijd om te koelen dus, maar hoe doe je dat?

Wat niet te doen!
ijs en koud water toevoegen aan het aquarium is geen goed plan om het aquarium koel te houden in de zomer


Omdat vissen en planten niet tegen grote schommelingen in de watertemperatuur kunnen moet het koelen van water langzaam gebeuren. Een emmer ijs in het aquarium gooien of een waterwissel doen met kouder water doet helaas meer kwaad dan goed. De klap van een te snelle temperatuurdaling zorgt voor stress, wat ziekte en kan soms zelfs vissterfte tot gevolg kan hebben! Daarnaast willen vissen nog wel eens proberen stukken ijs op te eten, waardoor ze wondjes krijgen die kunnen gaan ontsteken. Gelukkig zijn er wel andere opties.

Het aquarium koel houden
Als je merkt dat de temperatuur in het aquarium op begint te lopen is het belangrijk dat je op tijd begint met koelen en zorgt dat het zuurstofniveau op peil blijft. Het eerste kun je doen door de kleppen van de kap open te zetten (echter liever niet als je springende vissen hebt!).

er zijn veel manieren om het aquarium koel te houden, enkel daarvan zijn: kap open of eraf, lichten uit, ventilator op wateroppervlakte laten blazen en kamer koeler houden door gordijnen dicht te doen.

Daarnaast kun je de lampen uitdoen of, indien mogelijk, de hele kap van het aquarium afhalen. Dit kan bij een beplant aquarium op de heetste dagen of gedurende de heetste uren van de dag worden gedaan, een aantal dagen met weinig licht is geen ramp voor de planten. Ook is het een goede tip om de hele kamer zo koel mogelijk te houden. Het voorkomen dat de zon direct in de kamer schijnt door bijvoorbeeld de gordijnen overdag dichtdoen is is een efficiënte manier om de temperatuur een paar graden lager te houden.

Een zeer effectieve manier om het aquariumwater gelijkmatig te koelen is door een ventilator over het wateroppervlak te laten blazen. Hierdoor wordt de verdamping van het aquariumwater versneld, wat zorgt voor verkoeling. Hierbij moet natuurlijk wel het verdampte water regelmatig aangevuld worden.

Om zuurstofgebrek te voorkomen is het belangrijk om extra oppervlaktebeweging te creëren. Hierdoor kan er zuurstof oplossen in het water. Dit kun je doen door een luchtsteentje in het aquarium te leggen of een extra filtertje aan het oppervlak te hangen. De temperatuur gaat hierdoor niet (of in ieder geval nauwelijks) omlaag, maar het gaat stress en zuurstofgebrek bij de vissen tegen.

Als de watertemperatuur ondanks deze maatregelen toch te hoog blijft, zijn er nog een aantal noodmaatregelen om het aquarium actief te koelen. Het is hierbij wel heel belangrijk dat je een oogje in het zeil kunt houden; een te grote schommeling omlaag is ook niet goed! Blijf daarom altijd de thermometer in de gaten houden.

Kleine aquaria koelen
Bij een klein aquarium zonder bioloog of extern filter zijn de opties om te koelen beperkt, maar het is wel mogelijk. Een ventilator op het wateroppervlak richten is om te beginnen een goede maatregel. Tijdens bijvoorbeeld een hittegolf is er nog een andere goede manier om oververhitting te voorkomen. Dit wordt gedaan door natte handdoeken aan de voorkant en zijkanten van het aquarium te hangen en hier een ventilator op te richten. Dit werkt wederom door verdamping maar door het vergroten van het oppervlak is het effect hierbij groter. Het water koelt gelijkmatig (en dus veilig!) af. Als de handdoeken zijn opgedroogd en het water nog steeds te warm is, kun je ze gewoon weer natmaken en verder koelen.

Grotere aquaria koelen
Een groter aquarium met extern filter of bioloog is over het algemeen wat makkelijker te koelen dan een kleiner aquarium. Omdat er veel water is verloopt de temperatuurdaling geleidelijk en is de kans op te grote schommelingen kleiner.

Als je een extern filter hebt is het mogelijk om het aquarium te koelen door het filter in een emmer koeler water te zetten of de slangen in ijs/koeler water te leggen. Als je via het filter koelt is het wel ontzettend belangrijk om dit langzaam te doen en niet met te koud water te werken! De goede bacteriën die het aquarium stabiel houden kunnen namelijk niet zo goed tegen heftige temperatuursverschillen, als ze afsterven kan dit ammoniak- en nitrietpiek veroorzaken.

flessen ijs in het bioloog plaatsen is een goede manier om grote aquaria koel te houdenBij externe biologische filters, het zogenaamde bioloog, kan het aquarium gekoeld worden door flessen water voor ongeveer 50% te vullen met water en deze te laten bevriezen in de vriezer. Plaats afhankelijk van de grote van het aquarium één of meerdere flessen in het bioloog en wissel zodra het ijs is ontdooit met andere flessen. Dit is een effectieve methode voor grote aquaria maar niet geschikt bij kleinere aquaria omdat er een te grote temperatuurschommeling kan optreden.






De opties om je aquarium koel te houden zijn dus:
  1. Kleppen openzetten
  2. Lampen uitdoen
  3. Kap eraf halen
  4. Ventilator over het wateroppervlak laten blazen
  5. Natte handdoeken + ventilator
  6. Koelen via filter
  7. Bevroren flessen in het bioloog plaatsen
Daarnaast is het belangrijk om ervoor te zorgen dat er genoeg zuurstof in het water blijft.

Succes met het koelen!


Voor vragen en/of opmerkingen kunt u altijd een reactie hieronder plaatsen.
  Marijke     05-08-2014 10:12     Reacties ( 5 )
Reacties (5)
 Eheim onderdelen koel tips -  31-10-2019

Ik vroeg mij af hoe ik mijn aquarium kan koelen met eheim onderdelen . Heeft iemand hier ervaring mee? Ik ben reeds nieuw in het aquarium gebeuren. ^_^

 Jos -  02-08-2019

Het koelen met ijs lijkt mij niet effectief. 1 liter ijs is ongeveer 25 graden kouder dan het aquariumwater en is dus in staat 25 liter water met 1 graad te koelen. Bij een aquarium van 300 liter geeft dit dus een koeling van 0,08 graden. 10 liter kraanwater toevoegen (van 10 graden) is effectiever

 Thomas -  29-07-2018

Bedankt voor de tips, er is al een goudvis bezweken aan de hitte van afgelopen dagen. Er ligt nu een fles met ijs in het aquarium. van 28 naar 22 graden gekregen. Mijn visjes zijn dit artikel meer dan dankbaar. Grroetjes

 blup -  17-09-2016

Ventilator erop heeft mij geholpen de afgelopen week. maar ga wel op zoek naar een structurele oplossing. Ik denk dat het een thermostaat met 2 stopcontacten wordt voor verwarmen en koelen.

 Renate -  21-07-2016

Wow heel erg bedankt. Ik maak me echt zorgen om mijn goudvissen. Hun water is nu 32 graden celcius...